Friday, July 3, 2015

Verbroken ketenen?


Open maar eens Google.com, typ in ‘keti koti 2015’ en klik vervolgens op het tabje nieuws. Geen enkele hit van NU.nl, Metronieuws.nl, of zelfs at5.nl. Onbekend met het fenomeen zou je niet denken dat het jaarlijks vieren van Keti Koti zo een big deal is, gezien het blijkbaar niet eens nieuwswaardig wordt bevonden door mainstream media. Keti Koti wordt niet (bepaald) erkend als een feestdag die belangrijk genoeg is om een dagje vrij voor te krijgen van werk, of een tafereel dat überhaupt iets te maken heeft met de Nederlandse cultuur. Er is een grote kans dat jij als lezer niet eens weet wat Keti Koti eigenlijk inhoudt!


Laat mij je wat kennis bijbrengen. Een tijd terug werden tot slaaf gemaakte Afrikanen door o.a. Nederlanders tegen hun wil in richting Zuid-Amerika verscheept, waar zij werden gedwongen keihard te werken op plantages. Nu klinkt dat nu misschien een beetje bizar, maar toentertijd was het allesbehalve abnormaal om mensen te denigreren tot de status van een stuk verkoopbaar vuil, en te brandmerken tot aan toe.

Sommigen beweren dat er op gegeven moment een tijd aanbrak waarin het not done was om nog aan slavernij deel te nemen en de slavernij toen werd afgeschaft. Nu ben ik vrij kritisch aangelegd, en geloof ik gezien het negatieve denkbeeld over ‘de zwarte medemens’ die nog heerst in Nederland (kijk maar eens rond op een random Nederlandse nationalistische FB pagina en lees de comments) absoluut niet dat de meeste slavenhouders eindelijk het licht hadden gezien, maar dat zij eerder bezweken onder druk van de economie en buitenaf.


Enfin, de slavernij werd afgeschaft in de koloniën Suriname en de Nederlandse Antillen. En in ruil voor het gebrek aan mankracht dat ineens was ontstaan (de voormalige slavenhouders waren natuurlijk niet van plan om zelf te gaan zweten op de plantages, nee nee), werd er een influx aan contract arbeiders geregeld. Mocht jij je altijd afvragen hoe het komt dat Suriname zo multi-culti is, wel dit is de reden. De Javanen, Hindoestanen, en Chinezen zijn ook in Zuid-Amerika beland d.m.v. een schip en onder valse voorwendselen, maar dit keer niet in ketens dus wat een geluk.

Keti Koti betekent letterlijk ‘ketenen verbroken’. Het refereert dus naar de afschaffing van de slavernij, in Suriname en de Nederlandse Antillen. Het zal je misschien verbazen dat dit niet eens zolang terug heeft plaatsgevonden, 152 jaren terug om exact te zijn. De Surinamers met name, vieren dit elk jaar uitbundig. Verschillende festiviteiten gaan de officiële herdenking vooraf, inclusief veel eten, muziek, en gedans. Op 30 juni vindt jaarlijks een herdenking plaats op het Surinameplein te Amsterdam, en dit jaar was ik vanzelfsprekend weer van de partij.


Ik moet bekennen dat ik er dit jaar pas echt bewust van was dat er een plechtige vlaggenceremonie plaatsvindt tijdens deze herdenking. Ik kon er niet omheen, gezien er een pamflet met het programma van de avond in mijn handen werd geduwd. Zo te lezen zou de herdenking dit jaar aangepast zijn, en werden toeschouwers gevraagd om niet mee over te steken naar de vlaggen rotonde, zoals gebruikelijk was. Ik zelf kon niet wachten tot het spektakel zou plaatsvinden en had al een goed plekje vooraan het fietspad weten te bemachtigen. 

En ik wachtte en wachtte. Surinaamse tijden noemen ze dat weleens. Eindelijk begon de ceremonie omstreeks 20:00, een kwartier later dan gepland. Maar na de oversteek van het defilé ging het vrijwel direct al bergafwaarts. Nee correctie, eigenlijk ervoor al. Het kostte de politie namelijk superveel moeite om het verkeer stil te kunnen leggen zodat de Surinamers op tijd aan hun ceremonie konden beginnen. Trams bleven maar langsrijden, auto’s raceten ons voorbij, en vele nieuwsgierige fietsers keken hun doppen uit. Geen Surinaamse tijden dus, maar Nederlandse onbehoorlijkheid.


Ja, je ziet het inderdaad correct. Het verkeer reed rustig verder nadat de herdenking al was begonnen. Toen er een aantal mensen de oversteek maakten voor de ceremonie en de twee minuten stilte was er veel onrust en onbegrip te vinden onder de bezoekers. Zij vonden het uitermate frappant dat zij niet bij de ceremonie op de rotonde aanwezig mochten zijn, terwijl dit traditiegetrouw altijd zo is geweest. Waarom ineens dit veranderen? Uit protest staken velen dan ook, tegen instructie in, gewoon de weg over naar de rotonde voor de vlaggen ceremonie.


Nadat het kwakoekoor en vele trespassers waren overgestoken heerste er veel verwarring over wat er nu zou plaatsvinden, gezien niks volgens schema verliep. Wachtend op het volgende onderdeel op het programma, hoorde ik ergens in de verte nog de laatste paar zinnen van het ‘Opo kondreman’. Het Wilhelmus was blijkbaar aan mij voorbijgegaan, gezien het gebrek aan een microfoon voor het Kwakoekoor.

Het neerhalen van de vlaggen was nauwelijks te zien. En van de twee minuten stilte heb ik helemaal niks gemerkt. Er waren namelijk genoeg fietsers die het niet even konden laten te wachten tot de ceremonie voorbij was en die zonder te mikken of makken er schaamteloos doorheen fietsten. De ceremonie was dan ook nog niet afgerond, of het verkeer begon alweer op gang te komen.


Op het moment dat het koor en omstanders weer hun oversteek wilden maken naar het fietspad, reden trams dwars door de plechtigheid heen. En besloot een van de conducteurs iedereens uitzicht te blokkeren door even naast de rotonde te parkeren.


Totale chaos en slechts een greintje van respect te bekennen. We weten allemaal dat het hele plein was afgezet voor een halve dag als dit maar iets te maken had met de “Nederlandse” cultuur, kuch 4 mei kuch. Maar ach, het zijn de Surinamers en hun Keetie Kootie maar! 

Volgende keer meer over de 1 juli viering en mijn eerste ervaring in Surinaamse klederdracht.

Odi odi,
 

Keti Koti foto van otti.biz