Monday, June 29, 2015

De echte Surinamer


Ik werkte eens op een afdeling waar op 1 persoon van Aziatische afkomst na alleen maar Nederlandse (lees: Hollanders) werkzaam waren. Nu zou ik binnenkort mijn bureau opgeven, i.v.m. mijn opleiding afronden waar ik toch echt de voorkeur aan gaf. Kandidaten om mijn plaats in te nemen werden geïnterviewd, en er zat wat potentieel tussen. En tussen neus en lippen door werd er gefluisterd dat het een Surinamer betrof!

Echter had ik al direct door na het horen van zijn achternaam dat het een Surinamer van (gedeeltelijk) Chinese afkomst zou zijn, en liet dit dan ook vallen tussenin het geroddel van collega’s die wel wat kleur op de werkvloer konden waarderen (eigen woorden). Met verbazing keken zij mij aan. Maar Surinamers zijn toch helemaal niet Aziatisch? Surinamers zijn toch negroïde? Ik moest ze teleurstellen en mede delen dat ik zelf toch ook echt Surinaams ben. Het leek alsof ze een geest hadden gezien en je kon een speld horen vallen. Maar de stilte werd geniaal verbroken met de volgende opmerking. 'Nou dan ben jij goed uitgekomen'! And the confusion persists to this day… Ben ik goed uitgekomen qua prestaties in de samenleving? Qua kleur, qua persoonlijkheid, qua stijl? Hoe vaak de voorgaande situaties ook voorkomen, blijf ik mij verbazen over het ‘maar het is een grapje, niet discriminerend’ vermogen van blanke medelanders, waardoor ik 7 van de 10 keer niet eens een reactie weet op te brengen ervoor. Maar dat terzijde, laten we onze focus brengen tot de echte vraag die hier heerst. Wie of wat maakt nou een échte Surinamer?

Ik moet eerlijk bekennen dat ik als klein kind mijzelf identificeerde als half Surinaams en half Javaans. Wat natuurlijk nergens op slaat, but what did I know? Gelukkig las ik genoeg boeken om erachter te komen dat deze uitspraak niet correct was. Javanen in Suriname zijn namelijk ook Surinamers. Net als hoe ik eigenlijk gewoon een Nederlander ben gezien ik in Amsterdam ben geboren, maar dat is een andere discussie waard op zichzelf. Met half Surinaams refereerde ik namelijk naar mijn creoolse kant. Helaas is dit een ongeschreven regel die veel niet-Surinamers nog steeds hanteren. Mensen uit Suriname van creoolse afkomst zijn échte Surinamers. Javanen zijn gewoon Javanen, Hindoestanen zijn gewoon Hindoestanen. Echter is dit ver van de waarheid, naar mijn mening. Mijn beeld van wie de echte Surinamer is en hoe de echte Surinamer eruit ziet wordt dan ook prachtig weergegeven in het ‘Monument van Besef’ op het Surinameplein te Amsterdam, die de etnische diversiteit waarop dit land is opgebouwd weerspiegeld. Etnisch gezien zijn de eerste mensen die het land bewoonden, aldus de échte Surinamers, de Indianen. Maar die waren eigenlijk ook de ware ‘bezitters’ van heel Amerika, totdat het hen werd ontnomen, niet? Creolen, Javanen, Hindoestanen, Chinezen, Indianen, boeroes, en tegenwoordig zelfs Brazilianen. Ach, laten we ze gewoon allemaal als Surinamers accepteren! Ze wonen daar toch, of niet? Als jij of jouw ouders uit Suriname komen en jij met de Surinaamse cultuur bent opgevoed mag je jezelf van mij als 1 beschouwen. Of je het ook werkelijk bént kan ik helaas geen uitsluitsel over geven. Ik heb geen informatie m.b.t. de officiële etnische DNA samenstelling van de ware Surinamer.

Monument van Besef
Vergeet morgen niet het Surinameplein te bezoeken i.v.m. de herdenking van Keti Koti die wij vieren op 1 juli!

Odi odi,

Foto van Flickr, kitlvcollections